Soğutma yöntemleri nelerdir?

Soğutma yöntemleri nelerdir?

SOĞUTMA YÖNTEMLERİ NELERDİR?

Soğutma yöntemleri, soğutma tekniği ve soğutulacak alan, madde türüne göre çeşitli kategorilere ayrılmıştır.

1)ERİYİK TEŞKİLİYLE SOĞUTMA

    Bazı tuzlar suda eritildikleri zaman belirli bir ısı yutarlar, doğal olarak soğutma işlemi gerçekleştirirler. Çalışma sistemi bazı tuzların suları yutmasıyla etrafında ısı alması olayına dayanır. 

2)TERMOELEKTRİK SOĞUTMA 

    Yarı iletken metal çiftlerinden oluşmuş bir veya daha fazla modülden, bir doğru akımın geçmesi ile elde edilir. İki yarı iletken çift soğuk seramik levha ile sıcak seramik levha arasına yerleştirilir. Akımın yönüne doğru soğuma gerçekleştirilir. 

Termoelektrik Soğutucuların Avantajları Nelerdir?

* Uzun ömürlüdür, az bakıma ihtiyaç duyar.

* Herhangi bir soğutucu akışkanı bulunmadığından çevre ve doğa dostudur. 

* Hassas, sıkı ve küçük ortamlarda çalışabilirler. 

* Dikey veya yatay her konumda çalışabilirler. Yerçekimsiz ortamda da çalışma özelliği vardır.

Termoelektrik Soğutucu Nerelerde Kullanılır?

-Restorant Cihazları ( krema, tereyağı dağıtıcısı)

-Bireysel (Taşıt soğutucuları, ev ve piknik soğutucuları)

-Bilimsel Cihaz ve Laboratuar 

3)VORTEKS TÜPÜ SOĞUTMA 

      Hareket parçası olmayan, basit bir tüp borudan ibaret olan soğutma biçimidir. Bu soğutma çevriminde oldukça düşük sıcaklıklar elde edilir. Havayla çalışırlar. Bakıma ihtiyaç duymaz, uzun ömürlü paslanmaz çelikten yapılır. Küçük, taşınabilir, hafif, düşük maliyetli olması sebebiyle tercih edilir. Tek dezavantajı düşük soğutma oranları daha soğuk hava üretmelerine karşın, hava akışının düşmesi sebebiyle yeterince soğutma sağlayamazlar.

Vorteks Tüpü Soğutucu Nerelerde Kullanılılr?

*Elektrik, kar üretimi

*Kimyasal Endüstri

*Gazların Sıvılaştırılması, Ayrıştırılması ve Soğutulması

*Medikal Uygulama 

4)PARAMAGNETİK SOĞUTMA

   Mıknatıs tarafından çekilemeyen maddeler 'parametrik madde' olarak adlandırılır. Paramagnetik soğutma, mutlak sıfır sıcaklığa yakın seviyelerdeki sıcaklıklara ulaşmak için kullanılır. Parametrik maddeler önceden aşırı soğutulunca ısı iletişimi azalır. Şiddetli manyetik alana sokulduğunda parametrik madde moleküllerinin elementer magnet durumuna gelir. Moleküler seviyede sıkıştırma çevrimidir. Paramagnetik maddeye uygulanan manyetik alan kaldırılınca ısı alışverişi biteceğinden paramagnetik maddenin sıcaklığı düşecek ve böylece soğutma gerçekleşmiş olacak.

5)MANYETİK SOĞUTMA

   Manyetik malzemeye manyetik alan uygulanıp kaldırıldığında sıcaklık değişimi olur. Isı çekilerek soğutma elde edilir. En sık tercih edilen soğutma sistemidir. Evaporatör, genleşme valfi, kondenser, kompresör sistemi ile çalışır. Ortamdaki ısıyı alarak buharlaştırır. Kondensere gönderilen gaz tekrar sıvılaştırılıp biriktirilir. 

Manyetik Soğutma Nerelerde Kullanılır?

-Atık Ayıklama ve İşleme

-Edüstriyel Alan

-Gaz Sıvılaştırma

-Oda Sıcaklığında Soğutma

6)EVAPORATİF SOĞUTMA 

   Hava içine püskürtülen suyun buharlaştırılması için gereken buharlaştırma ısısı havanın hissedilen sıcaklığından alınır. Havanın kuru termometre sıcaklığı düşürülerek soğutma sağlanır. Bilinen en eski soğutma sistemleri arasındadır. Geçmişte sık tercih edilmemesine rağmen son yıllarda maliyetlerin artması, iç hava kalitesini artırma isteği, ozon tabakasındaki tahribat evaporatif soğutma sistemlerini gündeme getirmiştir. Tekstil fabrikaları, dökümhaneler, otel mutfağı, fırın depoları gibi birçok alanda kullanılmaktadır.

7)ABSORPSİYONLU SOĞUTMA

   Amonyağın bazı özelliklerinden yararlanarak absorpsiyonlu soğutma geliştirilmiştir. Amonyak suda çok çabuk erir. Su ve amonyak karışımı 140 derecede kaynatıldığında birbirinden ayrışır. Bu özellikler absorpsiyonlu soğutma sisteminin temelini oluşturur. Buhar sıkıştırmalı mekanik soğutma ile tek farkı kompresördür. Absorbsiyonlu sistemlerde kompresör görevini kaynatıcı ve ısı eşanjörleri üstlenir. İki sistemde de ortak olarak yoğuşturucu, kasılma vanası ve buharlaştırıcı olmasına rağmen, absorpsiyonlu soğutmada ek olarak pompa, absorber ve kaynatıcı bulunur.

8)STERLING SOĞUTMA

    Piston mekanizması ile çalışan gazı sıkıştırıp kondensere benzer sistemle soğutur. Sistemde bir silindir içine yerleşmiş iki piston bulunur. Başlangıçta sistemdeki gaz birinci pistonda sıkıştırılır. Gözenekli bölmeye işleyen ısınmış olan gaz ısısını buraya verir. Bu ısı dışardan uygulanan bir sistemle uzaklaştırılır. İkinci pistona ilerleyen gaz piston geriye doğru hareket ederken silindir boşluğunu doldurur. Soğutulmak istenen mekan ile ısı almaya müsait gaz arasında ısı geçişi sağlanarak soğutma işlemi gerçekleştirilir. 

9)VAKUMLA SOĞUTMA

   Sebze ve meyvelerdeki suyun vakum etkisiyle uzaklaştırılmasıdır. Ekmek, pasta, pizza, meyve konsantresi soğutmada kullanılır.

10)BUHAR -JET SU SOĞUTMA

   Buhar sıkıştırma çevrimidir. Evaporatörde buharlaşan soğutucu madde buharları difüzör ile sürüklenerek buharlaşma basıncının kontrolü sağlanır. Difüzörde sürüklenen soğutucu akışkan ile evaportörde buharlaşan madde aynıdır. 


 Tavsiye Yazı: Soğuk Hava Deposu Servisi