Kondenser nedir? Ne işe yarar? Çeşitleri nelerdir?

Kondenser nedir? Ne işe yarar? Çeşitleri nelerdir?

KONDENSER

Kondenser nedir? Kondenser Ne İşe Yarar?

   Kondenser, soğutucu sistemlerin içinde bulunan bölümlerden biri olarak karşımıza çıkar. Soğutma sistemlerinde soğutmayı sağlayan hava veya gazın içeriye girişinden sonra ısısını çevreye yayarak sıvı hale geçtiği bölümdür. Soğutma sistemlerinin dış kısmında veya yalıtım malzemelerinin iç kısmında bulunabilmektedir. Toplum içerisinde daha çok Yoğuşturucu adıyla bilinmektedir.

   Kondenser, soğutucu malzemenin ısıyı önce emmesi daha sonra yayması ile oluşan değişiklikler bütünü, soğutucu içinde meydana gelen soğutma çevrimidir. Soğutucu sistemden ayrı veya yüzeye izole edilmiş halde çalışmaktadır. Soğutucu sistemlerde soğutma işlemini gerçekleştirecek madde gaz olarak içeriye giriş yapar, bu sırada ısısını etrafına yayarak sıvı hale geçer. Bu soğutucu maddenin gaz halden sıvı hale geçtiği bölümün adı kondenserdir.

Kondenser Nasıl Çalışır?

   Sisteme gaz halinde giren akışkan soğutma işleminin yapıldığı anda kompresörde sıkıştırılarak sıcaklık ve basıncı arttırılır. Gaz durumundaki akışkan kondenserde sıvı hale geçerek ısısını etrafına yayar. Gazın sıvılaştırılmasıyla evaporatöre zemin hazırlanır. Evaporatör bu sıvıyı buharlaştırınca ortamdaki ısı absorbe edilir. Kondenserde tekrar sıvı hale gelmesiyle ortama ısı verilir. Kondenser üzerindeki fanlar sayesinde soğuk hava soğutulmak istenilen ortama aktarılır. Kondenser üzerindeki borularda kıvrım sayısı arttıkça daha fazla soğuk hava elde edilir.

   Soğutucu madde olan gazın bir yüzeyde yoğuşması, yüzeyin özelliklerine bağlı olarak damla veya film teşekkülü şeklinde olmaktadır. Damla teşekkülü ile yoğuşmada ısı geçirgenlik katsayısı çok daha yüksektir. Her ne kadar damla teşekkülü ile yoğuşma tercih edilse de kondenser imalatının ekonomik faktörlerdeki sınırlaması dolayısıyla film teşekkülü ile damla teşekkülü yoğuşma birlikte kullanılmaktadır. Kondenserdeki ısı alışverişi 3 aşamadan oluşmaktadır.

-Kızgınlığın alınması

-Refrijeranın yoğuşması

-Aşırı soğutma 

Kondenser Çeşitleri Nelerdir?

1) Su Soğutmalı Kondenser: İşletme masrafları ve maliyet açısından en uygun kondenser çeşitidir. Su soğutmalı kondenser genellikle büyük kapasiteye ihtiyaç duyulan soğutma sistemlerinde karşımıza çıkar. Temiz suyun bol olduğu,ucuz ve düşük sıcaklıklarda bulunabilen yerlerde tercih edilmektedir. Bu kondenser tipinin uygulama ve dizaynında kullanılan boru malzemesinin bazı özelliklerine dikkat edilmektedir;

      -Isıl geçirgenliği

      -Kullanılan suyun kirlenme katsayısı

      -Su devresindeki basınç kaybı

      -Kanatlı boru kullanıldığında kanat verimi

      -Akışkanın aşırı soğuma seviyesi 

2)Hava Soğutmalı Kondenser: Bu kondenser tipi basit yapıya sahiptir. Bakım ve tamirinin kolay olması, kurulum ve işletme maliyetinin düşük olması birçok alanda tercih edilme sebebidir. Hava soğutmalı kondenserde gaz halindeki akışkanın hava ile soğutulması sayesinde yoğuşturma işlemi gerçekleştirilir. Genellikle pencere tipi klimalarda, ev ve ticari soğutmalarda, soğuk odaların sistemlerinde hava soğutmalı kondenserler kullanılır. Çalışma aşaması ise kızgınlığın alınması, akışkanın soğutulması ve aşırı soğutma olmak üzere 3 basamaktan oluşur. Yoğuşma işleminin sorunsuz gerçekleşmesi için bazı teknik özelliklere sahip olması gerekir;

   *Hava soğutmalı kondenserde malzemelerin yüksek ısı iletkenliğine sahip olması gerekir.

   *Korozyona karşı dirençli olmalıdır.

   *Birim hacim ve zaman içinde en yüksek ısı transferini gerçekleştirebilecek şekilde yapılmalıdır.

Hava soğutmalı kondenserler kendi içerisinde 2 gruba ayrılır:

          -Tabii Çekişli (statik) Kondenser: Sessiz şekilde çalıştıkları için genel olarak evlerde buzdolabında kullanılır. 

          -Cebri Çekişli (dinamik) Kondenser: Fanlı yapıya sahiptir. Yüksek soğutma kapasitesi vardır. Daha çok büyük işletmelerde, pastanelerde ticari amaçlı kullanılır.

3)Evaporatif Kondenser: Bu kondenser çeşidinde ise yoğuşma işlemi hava hareketi ile birlikte her zaman su spreyinin de kullanılmasıyla gerçekleşir. Çabuk kirlenmesi, bakım ve tamirinin zor olması ve sık arızalanması sebebiyle kullanım oranı gittikçe düşmektedir. Kondenserin altında bulunan su deposundan su basılır. Nozzlelardan serpantin üzerine püskürtülüp ıslatılır. Eş zamanlı olarak hava, fan yardımıyla kondenser içine çekilip yukarı çıkarılır. Serpantin üzerindeki suyun bir kısmını buharlaştırıp sistemi terk eder. Bu kondenserde boru yüzeyi iyi ıslandığında ısı iletimi yükselir.Bu yüzden düz kanat borular kullanılır. Büyük soğutma kapasitesi istenilen yerlerde, bina dışı veya çatıya yerleştirilir.


 Tavsiye Yazı: Soğuk Hava Deposu Servisi